سرقفلی

  1. طبق ماده ۶ قانون ۷۶ اگر عین مستأجره محل تجارت باشد مالک با عقد اجاره می­تواند مبلغی سرقفلی از مستأجر دریافت کند و همین مبلغ (یا بیشتر یا کمتر) را مستأجر اول می­تواند (در صورتی که حق انتقال به غیر از او سلب نشده باشد) از مستأجر دوم دریافت کند اما اگر مالک سرقفلی نگرفته باشد و مستأجر اول با اخذ سرقفلی از مستأجر دوم ملک را به او واگذار کند بعد از پایان اجاره مستأجر دوم حق مطالبه سرقفلی از مالک ندارد.
  2. اگر موجر مبلغی بعنوان ودیعه یا تضمین از مستأجر گرفته باشد در پایان مدت، تخلیه انجام نمی­شود مگر موارد مذکور به مستأجر مسترد گردد و اگر خساراتی به ملک واردشده یا مستأجر مال­الاجاره یا بدهی قبوض را نپرداخته باشد موجر با تودیع مبلغ ودیعه، گواهی دفتر دادگاه را مبنی بر تسلیم دادخواست ضرر و زیان به اجرا تسلیم کرده و لذا اجرا مبالغ تودیع­شده را تا صدور رای دادگاه به مستاجر نخواهد داد و بعد از صدور رای و کسر مبالغ مورد مطالبه موجر باقی به مستأجر مسترد می­شود و برعکس اگر مستأجر ملک را با انقضای مدت اجاره تخلیه کند و موجر ودیعه را به مستأجر ندهد اگر شرایطی بین طرفین ضمن عقد اجاره مقرر شده باشد که مثلاً هر یک روزانه فلان مبلغ به دیگری بعنوان ضرر زیان بپردازد بعد از اثبات شرط مذکور در دادگاه طرفین ملزم به پرداخت مبالع مذکور به طرف دیگر هستند رسیدگی به شروط ضمن عقد اجاره و اثبات خیار طرفین در صورت تخلف از شروط ضمن عقد در صلاحیت اجرای ثبت وشورای حل اختلاف نبوده و در صلاحیت دادگاه محل وقوع ملک است.
  3. اگر ضمن عقد شرط شود مادام که ملک در تصرف مستأجر است مالک حق افزایش اجاره ندارد و مالک متعهد شود همه ساله ملک را به همان مبلغ به مستأجر بدهد مستأجر بابت اسقاط حق خود می­تواند از مالک یا مستأجر بعدی سرقفلی دریافت کند.
  4. اگر شرط شود مالک هر ساله ملک را با اجاره متعارف به مستأجر متصرف واگذار کند مستأجر می­تواند سرقفلی دریافت کند.
  5. طبق قانون سال ۷۶ جز در موارد مذکور مستأجر حق مطالبه مبلغ دیگری از مالک ندارد یعنی مقررات حق کسب و پیشه و تجارت سال ۵۶ جایی در قانون سال ۷۶ ندارد.
  6. طبق ماده ۹ قانون ۷۶ و عبارات آن که با «یا» از همدیگر تفکیک شده می­توان گفت الف) اگر مدت اجاره محل کار تمام شود در هنگام تخلیه مستأجر حق دریافت مبلغی از مالک ندارد حتی اگر به مالک سرقفلی پرداخته باشد.

ب) اگر مستأجر سرقفلی نداده باشد هنگام تخلیه حق دریافت سرقفلی ندارد.

ج) اگر مستأجر حقوق ضمن عقد را استیفاء کرده هر چند به هنگام عقد به مالک سرقفلی پرداخته باشد و یا مدت اجاره به پایان نرسیده باشد باز هم حق دریافت سرقفلی ندارد.

د) طبق ماده۱۱ ق ۱۳۷۶ عقود اجاره قبل از قانون مذکور منعقد شده باشد از شمول قانون ۷۶ خارج و تابع مقررات سابق است و نیز طبق ماده ۶ آئین­نامه قانون ۷۶ مصوب ۷۸ روابط استیجاری قبل از ۱/۷/۷۶ و روابط ناشی از صلح منافع و تصرفات با تراضی شفاهی با موجر و موارد تخلیه قبل از انقضای مدت در قرارداد و اسناد عادی اجاره که طبق ماده ۲ قانون ۷۶ تنظیم نشودیعنی مثلا دوشاهدنداشته باشند شامل قانون ۷۶ نیست وتابع مقررات عام قانون مدنی است.