نوآوری­ها و تحولات قانون مجازات اسلامی ۹۲ و قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۹۲ با اصلاحی سال ۹۴:

با نگاه کلی به ق.م.ا سال ۹۲ می­توان به موارد زیر بطور خلاصه اشاره نمود هر چند تحویلات قانون بسیار بیشتر از موارد مذکور در این بخش می­باشد:

  1. تقسیم مجازاتهای تعزیری به هشت درجه که با توجه به مواد ۱۹ تا ۱۴۰ ق.م.ا تقسیم­بندی مجازاتهای تعزیری و درجه­بندی آنها در تخفیف مجازات یا معافیت از مجازات مرتکب، تعویق صدور حکم و تعلیق اجرا مجازات و نظام نیمه آزادی و آزادی مشروط و مجازاتهای جایگزین حبس و مجازاتها و اقدامات تأمینی و تربیتی اطفال و نوجوانان و سقوط مجازات محکومان مؤثر می­باشد.
  2. ماده ۲۰ ق.م.ا برای اولین بار ضمانت اجرای کیفری و مسئولیت مدیران اشخاص حقوقی در امور کیفری مورد توجه قرار گرفته است مثلاً انحلال شخص حقوقی که از مجازاتهای تعزیری درجه یک (طبق ماده ۱۹ ق.م.ا) تلقی می­گردد.
  3. تأسیس مقررات تعویق صدور حکم طبق ماده ۴۰ ق.م.ا
  4. معافیت از مجازات طبق ماده ۳۹ ق.م.ا
  5. انتشار حکم محکومیت قطعی در جرایم موضوع ماده ۳۶ ق.م.ا
  6. تأسیس نظام نیمه آزادی مواد ۵۶ و ۵۷ ق.م.ا
  7. تأسیس مجازاتهای جایگزین حبس موضوع مواد ۶۴ تا ۸۷ ق.م.ا
  8. تقسیم­بندی اطفال با عنایت به مواد ۸۸ و تبصره­های آن تا ماده ۹۰ در جرایم تعزیری و مواد ۹۱ تا ۹۵ در جرایم موجب حد یا قصاص درباره افراد کمتر از ۱۸ سال می­توان بصورت الف) افراد نابالغ فاقد مسئولیت کیفری بوده و سن بلوغ در دختران و پسران بترتیب ۹ و ۱۵ سال قمری است که در مورد این افراد اقدامات تأمینی و تربیتی در اجرای مواد ۱۴۶ تا ۱۴۸ ق.م.ا قابلیت اجرایی دارد. ب) اطفال و نوجوانان در جرایم تعزیری که سن آنها در زمان ارتکاب جرم ۹ تا ۱۵ سال تمام شمسی باشد در اینصورت اقدامات تأمینی و تربیتی از جمله نگهداری در کانون از ۳ ماه تا یکسال که برای اطفال و نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ سال نیزاعم از پسر و دختر قابل اجراست و در مورد نابالغ­های بین ۱۲ تا ۱۵ سال قمری که مرتکب جرایم مستوجب حد یا قصاص شود نیز یکی از اقدامات تأمینی طبق ماده ۸۸ و تبصره­های ان قابل اجرا می­باشد ج) افراد بالغ زیر ۱۸ سال در جرایم حد یا قصاص که ماهیت جرم ارتکابی یا حرمت آنرا درک نکنند و یا در رشد و کمال آنها شبهه وجود داشته باشد با توجه به سن آنها(دادگاه معمولا دراین مواردنظرپزشک قانونی رااخذمیکند) به مجازات و اقدامات تأمینی اطفال و نوجوانان نیزمحکوم می­شوند (ماده ۹۱ ق.م.ا).
  9. طبق ق.آ.د.ک جدید قرار ترک تعقیب ماده ۷۹ و قرار بایگانی در دادگاه مواد ۸۰ و ۴۴۷ و کیفرخواست شفاهی موضوع ماده ۸۶
  10. میانجیگری ماده ۸۲ و پرداخت دیه از بیت­المال ماده ۸۵ و قرار توقف تحقیقات ماده ۱۰۴ ق.آ.د.ک وتامین خواسته مواد۱۰۷و۱۰۹
  11. جنون متهم ماده ۲۰۲ و ۱۵۰ ق.م. ا و ۳۷۰ در دادگاه ق.آ.د.ک
  12. تقسیم­بندی دادگاههای کیفری موضوع ماده ۲۹۴ ق.آ.د.ک
  13. عدم حضور متهم با ابلاغ احضاریه در دادگاه ماده ۳۴۵ ق.آ.د. ک و تسلیم به رای و تقاضا تخفیف مجازات ماده ۴۴۲.

البته در نوآوری­های این دو قانون جدید سخن بسیار بسیار بیشتر از موارد مذکور است که خیلی خلاصه شرح آن رفت.